Քրիստոսի 12 առաքյալների և Սբ. Պողոս 13-րդ առաքյալի հիշատակության օր

2013-06-29

Հիսուս Քրիստոսի ընտրած 12 առաքյալները Քրիստոսի աշակերտներն ու Քրիստոսի վարդապետության առաջին տարածողներն էին, հարուցյալ Քրիստոսի վկաները:
«Եվ նա իր մոտ կանչելով իր տասներկու աշակերտներին` նրանց իշխանություն տվեց պիղծ դևերի վրա՝ հանելու դրանք և բժշկելու ամեն ցավ և ամեն հիվանդություն» (Մատթ. 10:1):  Պետրոս, Անդրեաս, Հակոբոս, Հովհաննես, Մատթեոս, Բարդուղիմեոս, Փիլիպոս, Թովմաս, Թադեոս, Հակոբոս (Ալփյան), Շմավոն (Կանանացի) և Հուդա առաքյալներն էին նրանք, նրանցից վերջինը եղավ Հիսուսի մատնիչը: Հետագայում 12 առաքյալների շարքում Հուդայի փոխարեն ընտրվեց Մատաթիա առաքյալը: Հավատարիմ Հարուցյալ Հիսուսի վերջին պատգամին, (տես Մատթ. 28:18-19) առաքյալները Հիսուսի պատվիրանները քարոզեցին ու ուսուցանեցին տարբեր ազգերի, «մկրտեցին նրանց Հոր և Որդու և Սուրբ Հոգու անունով»՝ այդպիսով դառնալով Քրիստոսի եկեղեցու հիմնադիրները: Քրիստոսի պատվիրանների ամենամեծ քարոզիչներից է Ս. Պողոս առաքյալը, ում քրիստոնյա եկեղեցին ճանաչում է 13-րդ առաքյալ: Առաքյալների գործունեությանն է նվիրված Աստվածաշնչի «Գործք Առաքելոց» գիրքը: Իսկ Պողոս առաքյալի քարոզչության, անձի ու գործունեության վավերագրեր են նաև Ս. Պողոս առաքյալի թղթերը՝ 14 նամակները, հաստատված եկեղեցական համայնքների ու անհատ քրիստոնյաների կողմից: Հայ Առաքելական եկեղեցին 12 առաքյալների և 13-րդ առաքյալ ճանաչված Ս. Պողոս առաքյալի հիշատակը նշում է միասնաբար Վարդավառից մեկ շաբաթ առաջ, Վարդավառի Բարեկենդանին նախորդող շաբաթ օրը: Հայ եկեղեցու տոնացույցում կան նաև առաքյալների հիշատակության առանձին տոներ:

Այս տոնը հանդիպել և հանդիպելու է հետևյալ ամսաթվերին 2030-07-20, 2029-06-30, 2028-07-15, 2027-06-26, 2026-07-04, 2025-07-19, 2024-06-29, 2023-07-08, 2022-07-16, 2021-07-03, 2020-07-11, 2019-07-20, 2018-06-30, 2017-07-15, 2016-06-25, 2015-07-04, 2014-07-19, 2013-06-29, 2012-07-07, 2011-07-23, 2010-07-03, 2009-07-11, 2008-06-21

Հունվար

01 Կաղանդ, Տարեմուտ
05 Սուրբ Ծննդյան Ճրագալույցի Սուրբ Պատարագ
06 Սուրբ Ծնունդ և Աստվածահայտնություն
13 Քրիստոսի Անվանակոչության տոն
14 Ս. Հովհաննես Կարապետի ծննդյան տոն
16 Ս. Պետրոս հայրապետի, Ս. Վլաս եպիսկոպոսի և Ս. Աբիսողոմ սարկավագի հիշատակության օր
18 Ս. Անտոն Ճգնավորի հիշատակության օր
18 Սուրբ ճգնավորներ Տրիփոնի, Պարսամի և Ոնոփրիոսի հիշատակության օր
20 Ս. Թեոդոս թագավորի և Եփեսոսի սուրբ մանուկների հիշատակության օր
21 Սուրբ վկաներ Գորդիոսի, Պողիկտոսի և Գրիգորիսի հիշատակության օր
21 Ս. Կիրակոսի և նրա մոր՝ Ս. Հուղիտայի հիշատակության օր
23 Ս. Եվգինե կույսի, նրա հոր՝ Ս. Փիլիպպոսի և մոր` Ս. Կղոդիայի, երկու եղբայրների` Ս. Սերգեյի և Ս. Ապիտոնի, երկու սուրբ ներքինիների հիշատակության օր
23 Ս.Վահան Գողթնացու հիշատակության օր
25 Ս. Աթանաս, Ս. Կյուրեղ հայրապետների հիշատակության օր
27 Սուրբ վկաներ Եվգենիոսի, Մակարիոսի, Վաղերիոսի, Կանդիտոսի ու Ակյուղասի հիշատակության օր
28 Ս. Անդրե զորավարի, նրա բանակի, Ս. Կալինիկոս և Ս. Դոմետիոս վկաների հիշատակության օր
30 Ս. Ադրիանոսի և նրա կնոջ` Ս. Անատոլիայի, Ս. Թեոդորոս և Ս. Ելևթյուրոս վկաների հիշատակության օր

Փետրվար

01 Ս. Գրիգոր Աստվածաբանի հիշատակության օր
03 Ս. Մակաբայեցիների` Ս. Եղիազար քահանայի, Ս. Շամունայի և նրա յոթ որդիների հիշատակության օր
04 Տասներկու սուրբ մարգարեների` Ովսեի, Ամովսի, Միքիայի, Հովելի, Աբդիուի, Նավումի, Ամբակումի, Հովնանի, Սոփոնիայի, Անգեի, Զաքարիայի և Մաղաքիայի հիշատակության օր
06 Ս. Սոփիայի և նրա երեք դուստրերի` Ս. Պիստոսի, Ս. Ելպիսի և Ս. Ագապիի հիշատակության օր
08 Ս. Գրիգոր Լուսավորչի որդիների և թոռների` Ս. Արիստակեսի, Ս. Վրթանեսի, Ս. Հուսիկի, Ս. Գրիգորիսի և Ս. Դանիելի հիշատակության օր
09 Բարեկենդան Առաջավորաց Պահոց
13 Ս. Հովնան մարգարեի հիշատակության օր
14 Տյառնընդառաջ: Տոն քառասնօրյա Քրիստոսի Գալստյան ի Տաճար
15 Երիտասարդների և սիրո բարեխոս Ս. Սարգիս զորավարի հիշատակության օր
17 Ս. Ատոմյանց հիշատակության օր
18 Ս. Սուքիասյանց վկաների հիշատակության օր
20 Ս. Ոսկյանց քահանաների հիշատակության օր
22 Տոն Ս. Իսահակ Պարթև Հայրապետի
24 Ս. Մարկոս եպիսկոպոսի, Ս. Պիոն քահանայի, Ս. Կյուրեղ և Ս. Բենիամին սարկավագների և սուրբ վկաներ Աբդլմսեհի, Որմզդանայի և Սայենի հիշատակության օր
25 Ս. Ղևոնդյանց քահանաների հիշատակության օր
27 Ս. Վարդանանց զորավարների և 1036 վկաների հիշատակության օր

Մարտ

01 Կ.Պոլսի Սուրբ ժողովի 150 սուրբ հայրապետների (381թ.) հիշատակության օր
02 Բուն Բարեկենդան
08 Ս. Թեոդորոս զորավարի հիշատակության օր
09 Արտաքսման կիրակի
15 Երուսաղեմի Ս. Կյուրեղ հայրապետի, Ս. Կյուրեղ եպիսկոպոսի և նրա մոր` Ս. Աննայի հիշատակության օր
16 Անառակի կիրակի
22 Երուսաղեմի Ս. Հովհան հայրապետի, հայոց Ս. Հովհաննես Օձնեցի հայրապետի, Ս. Հովհան Որոտնեցի և Ս. Գրիգոր Տաթևացի վարդապետների հիշատակության օր
23 Տնտեսի կիրակի
26 Միջինք
29 Քառասուն սուրբ մանկանց հիշատակության օր
30 Դատավորի կիրակի

Ապրիլ

05 Ս. Գրիգոր Լուսավորչի սոսկալի չարչարանքների և Վիրապ մտնելու հիշատակության օր
06 Գալստյան կիրակի
07 Ավետում Սուրբ Աստվածածնի
12 Ղազարոսի հարության հիշատակության օր
13 Ծաղկազարդ. Հիսուսի հաղթական մուտքը Երուսաղեմ
14 Ավագ երկուշաբթի
15 Ավագ երեքշաբթի
16 Ավագ չորեքշաբթի
17 Ավագ հինգշաբթի
18 Ավագ ուրբաթ
19 Ճրագալույց Զատկի
20 Սուրբ Հարության տոն
26 Ս. Հովհաննես Մկրտչի գլխատման հիշատակության օր
27 Կրկնազատիկ (Նոր կիրակի)

Մայիս

04 Աշխարհամատրան կիրակի (Կանաչ կիրակի)
11 Կարմիր կիրակի
18 Սուրբ Խաչի երևման տոն
29 Հիսուս Քրիստոսի Համբարձման տոն

Հունիս

01 Երկրորդ Ծաղկազարդ
08 Հոգեգալուստ (Պենտեկոստե)
15 Ս. Եղիա մարգարեի հիշատակության օր
16 Հռիփսիմյանց կույսերի հիշատակության օր
17 Սբ. Գայանյանց կույսերի հիշատակության օր
19 Ս. Հովհաննես Կարապետի և Աթանագինե եպիսկոպոսի հիշատակության օր
21 Ս. Գրիգոր Լուսավորչի ելքը Վիրապի
22 Տոն Կաթողիկե Սբ. Էջմիածնի
23 Բեթղեհեմի մանուկների, Ակակիոս վկայի, Մովկիմա քահանայի եւ Կոտրիատիոս զինվորի հիշատակության օր
24 Հիշատակ Ս. Նունե և Մանե կույսերի
26 Սբ. Իսահակ և Հովսեփ իշխանների և Սարգիս և Բագոս վկաների հիշատակության օր
28 Սբ. Ներսես Մեծ Հայրապետի և Խադ եպիսկոպոսի հիշատակության օր
29 Բարեկենդան Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի պահոց
30 Հիշատակ Ս. Եպիփան Կիպրացու, Բաբելաս Հայրապետի և նրա երեք աշակերտների

Հուլիս

01 Եսայի մարգարեի հիշատակության օր
01 Սբ.Կոստանդիանոս կայսեր և նրա մոր՝ Հեղինեի հիշատակության օր
03 Սբ. Թեոդիտոն Գաղատացու, Թալիլյա բժշկի և 7 կույսերի հիշատակության օր
05 Սբ. Գրիգոր Լուսավորչի նշխարների գյուտը
07 Սբ. վկաներ Անտոնինոսի, Թեոփիլոսի, Անիքտոսի և Փոտինոսի հիշատակության օր
08 Դանիել մարգարեի և Սեդրակ, Միսաք, Աբեդնագով երեք մանուկների հիշատակության օր
10 Տոն Սբ. թարգմանիչներ Սահակի և Մեսրոպի
12 Սբ. Տրդատ թագավորի, Աշխեն թագուհու և Խոսրովիդուխտ կույսի հիշատակության օր
13 Տոն Սբ. Աստվածածնի տուփի գյուտի
14 Սբ. Կալիստրատոսի և 49 վկաների և Ղունկիանոս քահանայի հիշատակության օր
15 Հիշատակ Զաքարիա մարգարեի
17 Եղիսե մարգարեի հիշատակության օր
19 Քրիստոսի 12 առաքյալների և Սբ. Պողոս 13-րդ առաքյալի հիշատակության օր
20 Բարեկենդան Վարդավառի պահոց
26 Հիշատակ հին տապանակի և նոր Սբ. Եկեղեցու տոն
27 Պայծառակերպություն մեր Տեր Հիսուս Քրիստոսի: Վարդավառ

Օգոստոս

01 Հիշատակ Սուրբ Աստվածածնի գոտու գյուտի
02 Ս. Թադեոս առաքյալի և Ս. Սանդուխտ կույսի հիշատակության օր
04 Ս.Կիպրիանոս եպիսկոպոսի և Հուստիանե կույսի, Եվփիմե կույսի և 45 վկաների և Քրիստինե կույսի հիշատակության օր
05 Ս. Աթանագինե եպիսկոպոսի և նրա տաս աշակերտների նահատակության հիշատակության օր
07 Ս. նախահայրերի՝ Ադամի, Աբելի, Սեթի, Ենովսի, Ենովքի, Նոյի, Մելքիսեդեկի, Աբրահամի, Իսահակի, Հակոբի, Հովսեփի, Մովսեսի, Ահարոնի, Եղիազարի, Հեսուի. Սամուելի, Սամփսոնի, Հեփթայեի, Բարակի, Գեդեոնի
09 Եփեսոսի Ս. Ժողովի 200 հայրապետների հիշատակության օր
10 Բարեկենդան Սուրբ Աստվածածնի պահոց
16 Տոն Շողակաթի` Սուրբ Էջմիածնի, ըստ Ս. Գրիգոր Լուսավորչի տեսիլքի
17 Վերափոխումն Սուրբ Աստվածածնի. Խաղողօրհնեք
26 Ս. Հովակիմի և Ս. Աննայի՝ Սուրբ Աստվածածնի ծնողների և յուղաբեր կանանց հիշատակության օր
28 Ս. Երեմիա մարգարեի հիշատակության օր
30 Ս. Թովմաս, Ս. Հակոբոս և Ս. Շմավոն առաքյալների հիշատակության օր

Սեպտեմբեր

01 Հիշատակ Ս. Ստեփանոս Ուլնեցու և Գոհարինե, Ծամիդես, Տյուքիկոս և Ռատիկոս վկաների
02 Ս. Մարգարեներ Եզեկիելի, Եզրի և Զաքարիայի՝ Հովհաննես Մկրտչի հոր հիշատակության օր
04 Ս. Հովհաննես Կարապետի և Հոբ Արդարի հիշատակության օր
06 Նիկիայի Սուրբ ժողովի 318 Հայրապետների հիշատակության օր
07 Բարեկենդան Սուրբ Խաչի պահոց
08 Ս. Կույս Մարիամի ծնունդն Աննայից
13 Նավակատիք Սուրբ Խաչի
14 Խաչվերաց
21 Բարեկենդան Վարագա Սուրբ Խաչին
22 Ս. Մամասի, Ս. Փիլիկտիմոնի և Ս. Սիմեոն Սյունակյացի հիշատակության օր
23 Ս. Կույսեր Փեփրոնեի, Մարիանեի և Մեծ Վարդանի դստեր` Շուշանի հիշատակության օր
25 Ս. հայրապետներ Բարաղամի, Անթիմոսի և Երանոսի հիշատակության օր
27 Ս. Գևորգ քաջամարտիկ զորավարի, Ս. Ադոկտոսի և Ս. Ռոմանոս Երգեցողի հիշատակության օր
28 Վարագա Սուրբ Խաչի տոն
29 Ս. Դավիթ Դվնեցու և սուրբ վկաներ Ղամբեոսի և Ղամբեուհու հիշատակության օր
30 Ս. Եվստաթեոսի և նրա կին Թեոփիստայի և երկու որդիների, Ս. Երմոնե և Ս. Նեքտարինե կույսերի հիշատակության օր

Հոկտեմբեր

02 Ս. Սահակ և Ս. Համազասպ Արծրունի իշխանների հիշատակության օր
04 Քրիստոսի 72 աշակերտների հիշատակության օր
06 Ս. Փոկաս հայրապետի և առաքյալներին հետևող Ս. Երանոսի հիշատակության օր
07 Թեկղի, Վառվառա և Պեղագեա սուրբ կույսերի հիշատակության օր
09 Ս. Պանդալեոն բժշկի, Ս. Երմողեա քահանայի և Ս. Եվպրաքսիա կույսի հիշատակության օր
11 Ս. թարգմանիչ վարդապետների` Մեսրոպի, Եղիշեի, Մովսես Քերթողի, Դավիթ Անհաղթ փիլիսոփայի, Գրիգոր Նարեկացու և Ներսես Կլայեցու տոն
13 Աղվանքի Ս. Գրիգորիս կաթողիկոսի նշխարների գտնվելու, Թաթուլ, Վարոս, Թումաս, Անտոն, Կրոնիդես սուրբ հայրերի և Իննակյա վանքում նահատակված յոթ խոտաճարակների հիշատակության օր
14 Ս. առաքյալներ Անանիայի, Մատաթիայի, Բառնաբասի, Փիլիպպոսի, Հովհաննեսի և Շիղայի` Սիղվանոսի հիշատակության օր
16 Ս. Դիոնիսիոս Արիսպագացու, Ս. Տիմոթեոս և Ս. Տիտոս առաքյալների հիշատակության օր
18 Ս. Մատթեոս, Ս. Մարկոս, Ս. Ղուկաս և Ս. Հովհաննես Ավետարանիչների հիշատակի տոն
20 Ս. Ղուկիանոս Հարյուրապետի, որ հավատաց Քրիստոսի խաչելությանը և Հովսեփ Աստվածահորը, Հովսեփ Արիմաթացու և Քրիստոսի բարեկամ Ս. Ղազարոսի ու նրա երկու քույրերի՝ Ս. Մարթայի և Ս. Մարիամի հիշատակության օր
21 Ս. Թեոդիտոն քահանայի, Ս. Զենոն, Ս. Մակար և Դ.Եվդոքսեա զինվորների և Ս. Ռամելասի հիշատակության օր
23 Ս. Խարիթյանների, Ս. Արտեմեա, Ս. Քրիստափոր սուրբ վկաների և երկու կանանց` Ս. Կալինիկեի և Ս. Ակյուլինեի հիշատակության օր
25 Հիշատակ տասներկու Ս. Վարդապետների՝ Ռեթեոսի, Դիոնիսիոսի, Սեղբեստրոսի, Աթանասի, Կյուրեղ Երուսաղեմացու, Եփրեմ Խուրի Ասորու, Բարսեղ Կեսարացու, Գրիգոր Նյուսացու, Գրիգոր Աստվածաբանի, Եպիփան Կիպրացու, Հովհան Ոսկեբերանի և Կյուրեղ Ալեքսանդրացու
26 Տոն Սուրբ Խաչի Գյուտի
27 Ս. Անաստաս քահանայի, Ս. Վարոսի, Ս. Թեոդորիտի և նրա որդիների հիշատակության օր
28 Սամոսատում նահատակված Ս. Հիպիրիքյանների հիշատակության օր
28 Ս. Սևերիանոս Սեբաստացու, Ս. Բաբելա Ծերունու և նրա ութսունչորս աշակերտների հիշատակության օր
30 Հիշատակ Ս. Հովհան Ոսկեբերան Հայրապետի

Նոյեմբեր

01 Տոն բոլոր սրբերի` հների և նորերի, հայտնիների և անհայտների
03 Հռոմի Ս. Ստեփանոս հայրապետի, սուրբ քահանաների, սարկավագների և մարդկանց հիշատակության օր
04 Ս. Ակիփսիմոս եպիսկոպոսի, Ս. Հովսեփ քահանայի, Ս. Այիթալա սարկավագի և Ս. Պղատոն վկայի հիշատակության օր
06 Ս. Մետրոփանոս, Ս. Աղեքսանդրոս և Ս. Պողոս Խոստովանող հայրապետների և սուրբ նոտարներ Ս. Մարկիանոսի և Ս. Մարտիրոնի հիշատակության օր
08 Ս. Գաբրիել և Ս. Միքայել հրեշտակապետերի և ողջ երկնային զորքի հիշատակության օր
10 Անտիոքի Ս. Մելիտոս հայրապետի, Ս. Մինաս Եգիպտացու և մյուս Ս. Մելիտոս եպիսկոպոսի, Ս. Բուրաս քահանայի և Ս. Շինու սարկավագի հիշատակության օր
11 Հիշատակ Ս. Դեմետրիոս վկայի և Ս. Բասիլիսկոս քահանայի
13 Ս. Գուրիասի, Ս. Սամունասի, Ս. Աբիբ սարկավագի, Ս. Ռոմանոս մենակյացի, Ս. Մանուկ խոստովանողի և Ս. Հյուսիքոս զինվորի հիշատակության օր
15 Հիշատակ Ս. Անդրեաս և Ս. Փիլիպպոս առաքյալների
16 Բարեկենդան Հիսնակաց Պահոց
21 Տոն երեքամյա Սուրբ Աստվածածնի տաճարի ընծայման
22 Ս. Գրիգոր և Ս. Նիկողայոս Սքանչելագործ հայրապետների և Ս. Մյուռոն եպիսկոպոսի հիշատակության օր
24 Ս. Հուլիանե և Ս. Վասիլուհի կույսերի հիշատակության օր
25 Ս. Ղուկիանոս քահանայի, Ս. Տարագրոս, Ս. Պրոբոս և Ս. Անդրոնիկոս վկաների, Ս. Պողոս առաքյալի աշակերտ Ս. Ոնեսիմոսի հիշատակության օր
27 Ս. Կղեմես հայրապետի և Ս. Բագարատ Տոռոմենա եպիսկոպոսի հիշատակության օր
29 Սուրբ առաքյալների և մեր առաջին լուսավորիչներ Ս. Թադեոսի և Ս. Բարդուղիմեոսի հիշատակության օր

Դեկտեմբեր

01 Ս. Գենարիոս եպիսկոպոսի և Ս. Մերկերիոս զինվորի, Հակովկի և Իրավափառի հիշատակության օր
02 Հիշատակ Ս. Կոռնելիոս հարյուրապետի, Քրիստոսի ազգական Ս. Շմավոնի, Զմյուռնիայի Ս. Պողիկարպոս հայրապետի և արևելքի սուրբ վկաների
04 Եգիպտացի սուրբ հայրեր Պողոսի, Պողի, Մակարի, Եվագրի, Հովհան Գբնեցու, Հովհան Կարճահասակի, Նեղոսի, Արսենի, Սիսիանի, Դանիելի, Սրապիոնի, Մակարիոսի, Պիմենի և այլոց հիշատակության օր
06 Ս. Նիկողայոս Զմյուռնիացի Սքանչելագործ հայրապետի հիշատակության օր
07 Բարեկենդան Ս. Հակոբի պահքի
08 Ս. Մինասի, Ս. Երմոգինեի, Ս. Գրաբոսի և կամավոր աղքատներՀովհաննեսի և Աղեքսիանոսի հիշատակության օր
09 Ս. Աննայի հղությունը Սուրբ Մարիամ Աստվածածնով
11 Ս. Հակոբ Մծբնա Հայրապետի, Ս. Մարուգե ճգնավորի և Ս. Մելիտոս եպիսկոպոսի հիշատակության օր
13 Ս. Հակոբ Մծբնա Հայրապետի, Մարուգե ճգնավորի և Մելիտոս եպիսկոպոսի հիշատակության օր
15 Ս. Իգնատիոս, Ս. Ադդե հայրապետների և Ս. Մարութա եպիսկոպոսի հիշատակության օր
16 Ս. Թեոպոմպոս եպիսկոպոսի, Ս. Թեովնաս վկայի և չորս զինվորների` Ս. Բասոսի, Ս. Եվսեբիոսի, Ս. Եվտիքեսի և Ս. Բասիլիդեսի հիշատակության օր
18 Տոն կույսերի` Ս. Ինդոսի, Ս. Դոմնայի, Ս. Գղերիկոս քահանայի և երկու բյուր նահատակների, ովքեր այրվեցին նիկոմիդացիների եկեղեցում
20 Ս. Աբգար նախավկայի և Քրիստոսին հավատացող մեր անդրանիկ թագավորի հիշատակության օր
22 Ս. Աբրահամի և Ս. Խորենի, Ս Կոզմայի և Ս. Դամիանոսի հիշատակության օր
23 Ս. Դավիթ մարգարեի և Ս. Հակոբոս Տյառնեղբայր առաքյալի հիշատակության օր
23 Ս. Աստվածատուր վկայի հիշատակության օր
25 Ս. Ստեփանոս Նախավկայի և առաջին մարտիրոսի հիշատակության օր
27 Ս. Պետրոս և Ս. Պողոս առաքյալների հիշատակության օր
29 Որոտման Որդիների` Ս. Հակոբոս առաքյալի և Ս. Հովհաննես ավետարանչի հիշատակության օր
29 Բարեկենդան Սուրբ Ծննդյան պահոց